Wynagrodzenie brutto to kwota wskazana w umowie o pracę – jest to suma, od której odprowadzane są wszystkie obowiązkowe składki i podatki. Wynagrodzenie netto (zwane potocznie „pensją na rękę") to kwota, którą pracownik rzeczywiście otrzymuje na konto bankowe po potrąceniu wszystkich należności publicznoprawnych.
Różnica między kwotą brutto a netto w 2026 roku wynika z kilku potrąceń po stronie pracownika:
Składki ZUS
13,71%
Emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45% – łącznie po stronie pracownika
Składka zdrowotna
9%
Naliczana od podstawy po potrąceniu składek ZUS – w całości obciąża pracownika
Zaliczka PIT
12%
Pierwsza stawka podatkowa do progu 120 000 zł dochodu rocznie (po kosztach uzyskania i uldze)
Ulga dla młodych (PIT-0): Osoby poniżej 26. roku życia są zwolnione z zaliczki na PIT do łącznych przychodów wynoszących 85 528 zł rocznie (ok. 7 127 zł miesięcznie). To znacząco zwiększa wynagrodzenie netto tej grupy pracowników.
Warto pamiętać, że pracodawca ponosi dodatkowe koszty pracy, których pracownik nie widzi na swoim odcinku płatności – to składki ZUS po stronie pracodawcy: emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa (od 0,67% do 3,33%) oraz Fundusz Pracy i FGŚP. Łączny koszt pracodawcy to zazwyczaj ok. 120–122% kwoty brutto pracownika.
Obliczenie wynagrodzenia netto jest prostsze niż się wydaje. Nasz kalkulator wymaga zaledwie kilku danych:
Krok 1
Kwota brutto
Wpisz wynagrodzenie brutto z umowy w PLN
Krok 2
Typ umowy
Wybierz: umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło
Krok 3
Wiek <26 lat
Zaznacz, jeśli korzystasz z ulgi PIT-0 dla młodych
Przykład 1 – UoP, 6 000 zł brutto, osoba dorosła Umowa o pracę
Brutto: 6 000,00 zł
Składki ZUS (13,71%): 822,60 zł
Składka zdrowotna 9% × (6000 − 822,60): 466,92 zł
KUP: 250,00 zł | Ulga podatkowa: 300/12 = 25 zł
Zaliczka PIT = (6000 − 822,60 − 250) × 12% − 25 = 571,97 zł
Netto ≈ 4 138,51 zł
Przykład 2 – UoP, 5 000 zł brutto, osoba <26 lat Ulga PIT-0
Brutto: 5 000,00 zł
Składki ZUS: 685,50 zł
Składka zdrowotna: 384,71 zł
Zaliczka PIT: 0,00 zł (ulga dla młodych)
Netto ≈ 3 929,79 zł
Przykład 3 – Umowa zlecenie, 4 000 zł brutto Umowa zlecenie
Brutto: 4 000,00 zł
KUP 20%: 800,00 zł
Składka zdrowotna 9%: 360,00 zł
Zaliczka PIT = 3 200 × 12% = 384,00 zł
Netto ≈ 3 256,00 zł